Mixed connective tissue disease (MCTD)

MCTD is een bindweefselziekte die kenmerken heeft van verschillende andere bindweefselziekten en daarom 'gemengd' wordt genoemd. Bindweefselziekten waarmee MCTD overeenkomsten vertoont zijn onder andere sclerodermie, systemische lupus erythematodes (SLE), reumatoïde artritis (RA) en myositis (spierontstekingen).

De ziekte ontstaat meestal op een leeftijd tussen de 20 en 50 jaar, maar kan ook kinderen treffen. Bij kinderen lijkt de ziekte in het begin vaak op SLE en bij volwassenen op sclerodermie. Pas na het verschijnen van symptomen van andere bindweefselziekten komt het gemengde karakter naar boven en begint men aan MCTD te denken. De ziekte verloopt onvoorspelbaar en verschilt van persoon tot persoon. Zonder bekende reden kan de ziekte verslechteren, verbeteren of stabiel blijven. Een snelle en zorgvuldige behandeling draagt meestal bij aan een goed verloop. Het is mogelijk dat na verloop van tijd het gemengde karakter verdwijnt en een 'gewone' sclerodermie of SLE overblijft. Van alle MCTD-patiënten is 90% vrouw.

Hoe ziet het behandeltraject eruit?

Hoe ziet het behandeltraject eruit?

Afdeling

Reumatologie

Lees meer

Meer over

MCTD is een auto-immuunziekte, wat inhoudt dat het immuunsysteem zih keert tegen het eigen lichaam. Het immuunsysteem hoort indringers als virussen en bacteriën aan te vallen, maar vergist zich en begint (delen van) het eigen lichaam als vijand te zien. Waarom dit gebeurt is onbekend, maar men vermoedt in dit geval een samenloop van erfelijke aanleg en invloeden van buitenaf.

Klachten

MCTD kan klachten door het hele lichaam veroorzaken waardoor het ziektebeeld van patiënt tot patiënt kan verschillen. Hieronder noemen we de eerste en/of ernstigste symptomen, voor meer informatie verwijzen wij u naar de website van Reuma Nederland.

  • 'Dode' vingers/tenen (fenomeen van Raynaud). Door kou of emoties ontstaat er een sterke vernauwing van de bloedvaten in vingers en/of tenen, waardoor die eerst zeer bleek worden en daarna vaak paarsig. Meestal gaat dit gepaard met stijfheid of tintelingen. Als complicatie kunnen hierbij kleine zweertjes op de tenen en/of vingers ontstaan die moeilijk genezen (topulcera).
  • Gewrichtsontstekingen, voornamelijk in handen en voeten. Ontstoken gewrichten zijn rood, dik en voelen warm aan. Door de zwelling worden ze stijf en zijn moeilijk te gebruiken. Hoewel dit lijkt op reumatoïde artritis is het voornaamste verschil dat bij MCTD meestal geen gewrichtsschade optreedt als gevolg van de ontstekingen.
  • Spierpijnen, zwakte en spierontstekingen (myositis). In zeldzame gevallen kan zelfs de hartspier ontstoken raken.
  • Verbindweefselen van weefsel. Weefsel verdikt en verhardt en verliest hierdoor zijn souplesse. Hierdoor kunnen organen zoals longen, hart of slokdarm slechter gaan functioneren.
  • Huidaandoeningen. Mogelijk verdikking en verharding van de huid zoals bij sclerodermie of verkleuringen zoals bij SLE.
  • Zweertjes in mond, keel en/of neusholte, die meestal niet pijnlijk zijn.
  • Problemen met bijvoorbeeld maag, darmen, nieren of centraal zenuwstelsel.
  • Bloedafwijkingen
  • Ontstekingsreacties, zoals koorts, spierpijnen, opgezette klieren, vermoeidheid enz.
  • Ontstoken traan- en/of speekselklieren (secundair syndroom van Sjögren).

Onderzoeken

  • Lichamelijk onderzoek en uw verhaal.
  • Bloedonderzoek: bloed kan de arts veel informatie geven, bijvoorbeeld aanwijzingen voor ontstekingen, afwijkingen in het bloed zelf en bepaalde antistoffen die zeer specifiek zijn voor MCTD. Daarnaast helpen bloeduitslagen ook bij het uitsluiten van allerlei aandoeningen.
  • Andere onderzoeken kunnen afhangen van de door u genoemde klachten, bijvoorbeeld urineonderzoek bij nierklachten, een hartfilmpje, een slikfoto of een longonderzoek.

Behandelingen

MCTD is een chronische ziekte en daarom niet te genezen. Het beloop is niet te voorspellen en afhankelijk van betrokkenheid van vitale organen zoals de longen of nieren. Sommige mensen hebben veel klachten, andere juist weinig. MCTD kan uit zichzelf verbeteren, verslechteren of stabiel blijven. Snelle en afdoende behandeling is echter zeer belangrijk voor goede vooruitzichten.

Medicijnen

De medicatie is gericht op het bestrijden van ontstekingen en het proces van verbindweefselen. Als u veel last heeft van het fenomeen van Raynaud kan een vaatverwijdend middel worden voorgeschreven.

Leven en bewegen

Massage en bewegingstherapie kunnen uw huid soepel houden en verstrakking helpen voorkomen. Vermijd stress en leef gezond. Stop met roken. Roken vernauwt de bloedvaten en kan het fenomeen van Raynaud verergeren en natuurlijk uw longen verder belasten.