Systemische Lupus Erythematodes (SLE)

De naam lupus erythematodes (LE) verwijst naar de voor deze ziekte karakteristieke rode vlekken op de huid die de vorm hebben van wolvenbeten. De ziekte kent verschillende varianten die allemaal huidaandoeningen veroorzaken, maar de systemische vorm (SLE) die we hier behandelen grijpt in op het hele lichaam. De ziekte ontstaat plotseling of juist sluimerend en meestal op een leeftijd tussen de 10 en 35 jaar. Het verloop is grillig, een periode met weinig klachten wordt gevolgd door een periode met heftige klachten. Zo'n actieve periode noemen we een opvlamming.

Hoe ziet het behandeltraject eruit?

Hoe ziet het behandeltraject eruit?

Afdeling

Reumatologie

Lees meer

Meer over

SLE is een auto-immuunziekte, wat inhoudt dat het immuunsysteem het eigen lichaam aanvalt. Het immuunsysteem hoort indringers als virussen en bacteriën aan te vallen, maar vergist zich en begint (delen van) het eigen lichaam als vijand te zien. Waarom dit gebeurt is onbekend, maar men vermoedt in dit geval een samenspel van infecties, hormonale factoren en invloeden van buitenaf. De ziekte zelf is niet erfelijk, maar komt soms wel in bepaalde families vaker voor.

Klachten

Omdat SLE het hele lichaam kan treffen kunnen de symptomen sterk uiteenlopen en van patiënt tot patiënt verschillen. Hieronder noemen we de ernstigste en/of meest kenmerkende, voor meer informatie verwijzen wij u ook naar de website van Reuma Nederland.

  • Gewrichtspijnen en -ontstekingen. Ontstoken gewrichten zijn rood, dik en voelen warm aan. Door de zwelling worden ze stijf en zijn moeilijk te gebruiken.
    Hoewel dit lijkt op reumatoïde artritis is het voornaamste verschil dat bij SLE geen gewrichtsschade optreedt als gevolg van de ontstekingen. Circa 90% van de SLE-patiënten ondervindt gewrichtsklachten.
  • Huidaandoeningen: vlindervormige rode vlekken in het gezicht of schilferige, verdikte, rode plekken of ringen. Ook op de rest van het lichaam kunnen deze verkleuringen ontstaan. De verdikte plekken kunnen littekens vormen. Meer dan 75% van de SLE-patiënten heeft last van deze huidaandoeningen.
  • Overgevoeligheid van de huid voor UV-straling (zonlicht en zonnebank). De huid begint te jeuken en kan bovengenoemde huidaandoeningen gaan vertonen.
  • ''Dode'' vingers/tenen (fenomeen van Raynaud). Door kou of emoties ontstaat er een sterke vernauwing van de bloedvaten in vingers en/of tenen, waardoor die eerst zeer bleek worden en daarna vaak paarsig. Meestal gaat dit gepaard met stijfheid of tintelingen.
  • Zweertjes in mond.
  • Haaruitval, die niet tot kaalheid leidt.
  • Problemen met nieren, hart en longen.
  • Bloedafwijkingen.
  • Ontstekingsreacties, koorts, vermoeidheid.

Onderzoeken

  • Lichamelijk onderzoek en uw verhaal. De arts zal uiterlijke symptomen proberen te vinden en verder onderzoek doen naar aanleiding van uw verhaal.
  • Bloedonderzoek: bloed kan de arts veel informatie geven, bijvoorbeeld aanwijzingen voor ontstekingen, afwijkingen in het bloed zelf en bepaalde antistoffen die zeer specifiek zijn voor SLE. De antistof anti-SS-A, die sommige vrouwen met SLE in het bloed hebben, kan afwijkingen aan hart en huid bij de baby veroorzaken. Daarnaast helpen bloeduitslagen ook bij het uitsluiten van allerlei aandoeningen.

Andere onderzoeken kunnen afhangen van de door u genoemde klachten, bijvoorbeeld urineonderzoek bij nierklachten, een hartfilmpje of een biopsie (wegnemen van klein stukje weefsel) bij huidklachten.

Omdat de ziekte zoveel uitingsvormen heeft en soms zoveel op andere aandoeningen kan lijken heeft men internationaal een lijst met elf symptomen vastgesteld, waarvan er tenminste vier aanwezig moeten zijn om de diagnose SLE te kunnen stellen.

Behandelingen

SLE is chronisch en niet te genezen, maar een snelle behandeling kan de ziekte wel remmen en soms komt de ziekte zelfs tot rust. De behandeling is per patiënt verschillend en ook de vooruitzichten verschillen.

Medicijnen

Meestal gaat het om pijnstillers, ontstekingsremmers en middelen die ingrijpen op het immuunsysteem.

Leefregels

  • Vermijd zonlicht en gebruik een sunblock (zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor).
  • Ontlast uw organen zoveel mogelijk. Omdat de ziekte organen aan kan tasten is het belangrijk zo gezond mogelijk te leven: vermijd overgewicht, suikerziekte, hoge bloeddruk en roken.
  • Voldoende bewegen en gezond eten.
  • Vermijd spanningen en neem veel rust.