De alvleesklier heet ook wel het pancreas. Een ontsteking van de alvleesklier heeft pancreatitis. Een plotselinge en heftige ontsteking van de alvleesklier noemen we acute pancreatitis. Bij een chronische ontsteking komt de ontsteking steeds terug of wordt langzaam erger.
De alvleesklier
De alvleesklier (pancreas) is een langwerpig orgaan in de bovenbuik. De alvleesklier ligt achter en onder de maag.
De alvleesklier heeft twee belangrijke taken:
- Het maken van hormonen, zoals insuline. Insuline helpt om het suikergehalte in het bloed goed te houden.
- Het maken van spijsverteringssappen. Deze sappen gaan naar de darm en helpen bij het verteren van voedsel.
Een alvleesklierontsteking
Een ontsteking van de alvleesklier heet pancreatitis. Er zijn 2 vormen:
- Acute pancreatitis: een plotselinge en heftige ontsteking.
- Chronische pancreatitis: een langdurige ontsteking die steeds terugkomt of langzaam erger wordt.
Bij een ontsteking worden de spijsverteringsenzymen al actief in de alvleesklier. Normaal gebeurt dit pas in de darm. Hierdoor raakt de alvleesklier beschadigd.
Symptomen acute alvleesklierontsteking
Bij acute alvleesklierontsteking ontstaan de klachten vaak plotseling:
- Hevige pijn in de bovenbuik
- Pijn die kan uitstralen naar de rug, schouder of linkerzij
- Misselijkheid en braken
- Koorts
- Snelle ademhaling
- Meer pijn na het eten
Andere signalen kunnen zijn:
- Darmafsluiting (ileus): voedsel en ontlasting kunnen niet meer door de darm. Dit zorgt voor een opgezette buik, hevige pijn, koorts en braken. Dit kan levensgevaarlijk zijn.
- Geelzucht: de huid en ogen worden geel. Dit kan gebeuren als galstenen de galweg afsluiten.
- Ontregelde bloedsuiker: doordat de alvleesklier minder insuline maakt.
- Infectie van de alvleesklier of het omliggende weefsel. Dit kan koorts en koude rillingen geven.
Oorzaken acute alvleesklierontsteking
De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Galstenen die de afvoergang blokkeren
- Overmatig alcoholgebruik
- Onbekende oorzaak. Dit heet idiopathische pancreatitis
Andere mogelijke oorzaken zijn:
- Een ERCP-onderzoek
- Een operatie
- Een ongeval
- Slechte doorbloeding
- Een stofwisselingsziekte
- Een virusinfectie, zoals het bofvirus
- Een tumor in of bij de alvleesklier
- Bepaalde medicijnen, zoals sommige cholesterolverlagers of plastabletten
Onderzoeken
De arts krijgt vaak al een vermoeden voor een acute alvleesklierontsteking door uw klachten en lichamelijk onderzoek. Om zeker te zijn, worden vaak extra onderzoeken gedaan.
Bloedonderzoek
Met bloedonderzoek kan de arts zien of er een ontsteking is en hoe de alvleesklier werkt.
Echografie
Een echografie(undefined/onderzoeken/echografie/) is een onderzoekstechniek waarbij met behulp van hoogfrequente geluidsgolven (niet hoorbaar) beelden worden gemaakt. Dit gebeurt door het bewegen van een geluidskop (een soort microfoon die geluidsgolven uitzendt en weer opvangt) over de huid van de patiënt.
CT-scan
Een CT-scan(undefined/onderzoeken/ct-onderzoek-algemeen/) is een onderzoek, waarbij met röntgenstralen driedimensionale afbeeldingen worden gemaakt van dwarsdoorsneden van een deel van het lichaam. Met de scan kan de arts afwijkingen aan de bloedvaten, organen of botten beter opsporen of beter in beeld krijgen.
MRCP
Een MRCP(undefined/onderzoeken/mri-onderzoek-van-de-bovenbuik-mrcp/) is een MRI-onderzoek van de bovenbuik. Hiermee worden de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier in beeld gebracht.
ERCP
Een ERCP is een onderzoek van de galwegen en/of alvleesklier. De arts brengt via de mond een flexibele slang (endoscoop) naar de gal- en alvleeskliergangen. Er wordt contrastvloeistof gebruikt om röntgenfoto’s te maken. Soms kan de arts tijdens dit onderzoek ook meteen een behandeling uitvoeren.
Dit onderzoek gebeurt in samenwerking met het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.
Behandeling
De behandeling is vooral gericht op herstel en het voorkomen van complicaties, bijvoorbeeld:
- Pijnstilling
- Vocht via een infuus
De arts probeert ook de oorzaak weg te nemen, bijvoorbeeld bij galstenen. Bij een ernstig verloop kan opname op de intensive care nodig zijn of overplaatsing naar een ander ziekenhuis.
Handige links
- Meer informatie en lotgenotencontact Alvleeskliervereniging Nederland(http://www.alvleeskliervereniging.nl)
- Maag Lever Darm Stichting(http://www.mdlfonds.nl)
- Voor mensen die willen stoppen met alcohol drinken: Anonieme Alcoholisten(https://aa-nederland.nl/)